De renovatie van het Binnenhof
In Den Haag kijken mensen uit naar 2031, het jaar dat de renovatiewerkzaamheden afgerond zijn. De renovatie duurt langer dan gepland, deels omdat de werkzaamheden steeds nieuwe historische ontdekkingen opleveren. De renovatie legt mooi bloot hoe het Binnenhof van middeleeuws kasteel uitgroeide tot het regeringscentrum van Nederland. Ook over de gebruikte bouwmaterialen wordt steeds meer bekend: in de Haagtoren worden originele metselwerken met bakstenen uit 1230 aangetroffen. Bij het Torentje vindt men een originele houten constructie uit 1547, goed beschermd door een keramische buitenschil. De laatste grote restauratie van de Ridderzaal vond plaats in de periode 1880 tot 1900, deels onder leiding van P.J.H. Cuypers. Om de historische gevels zo veel mogelijk te bewaren, worden alleen de delen vervangen waar dat echt noodzakelijk is. Zo blijft oud metselwerk behouden en worden bouwmaterialen zo lang mogelijk benut.
Duurzaamheidsnormen zijn een rekenmodel, geen realiteit
Het Binnenhof is een uitstekend praktijkvoorbeeld: bakstenen gebouwen hebben een levensduur van minstens 120 jaar. In duurzaamheidsnormen wordt echter gerekend met een levensduur van slechts 75 jaar (NL) of zelfs 50 jaar (EU). Door die rekenkundige levensduur wordt de CO₂-uitstoot van baksteen kunstmatig hoog voorgesteld en dat is onterecht. Een realistisch beoordelingskader weegt levensduur, onderhoud, hergebruik en natuurimpact mee over de volledige levensduur van een woning. De keramische sector pleit daarom voor materiaalneutrale normen die de werkelijke prestaties van gebakken bakstenen, dakpannen en tegels weerspiegelen. (Lees meer over de levensduur van bakstenen in het artikel ‘Echte duurzaamheid is bouwen voor generaties’)
De sector kijkt naar de toekomst
Ons culturele erfgoed renoveren is belangrijk, maar de blik op de toekomst is minstens zo belangrijk. De bouwkeramische sector levert bouwmaterialen die cruciaal zijn voor de bouwopgave en werkt continu aan de verduurzaming van productieprocessen en producten. De sector heeft een concreet plan om in 2030 55% minder CO₂ uit te stoten. Onderzocht wordt hoe waterstof, elektrificatie en biogas het aardgasgebruik kunnen vervangen. Want door te blijven verduurzamen en innoveren, blijft de sector in staat om ook bij een volgende renovatie de juiste bouwmaterialen te leveren. Daarvoor zijn wel de juiste randvoorwaarden nodig: betaalbare energie, heldere regels en een langetermijnvisie vanuit de politiek.
De komende dagen volgt de keramische sector de Algemene Politieke Beschouwingen en de plannen van het kabinet op het gebied van woningbouw en de verduurzaming van de industrie. Zodat de sector bakstenen, dakpannen en tegels kan blijven maken voor de bouwopgave én de volgende renovatie van het Binnenhof.
Bronnen:
- NOS
- Bouwhistorisch onderzoek Grafelijke Zalen (Rijksvastgoedbedrijf, 2018)
- Bouwhistorisch onderzoek Ridderzaal (Bulletin KNOB 2019-2020)
- Binnenhof Renovatie — Rijksvastgoedbedrijf (2024-2026)